Bỏ qua

Kiểm tra chính tả & escape

Trang này giải thích vì sao gõ cheese ra cheese chứ không thành chêse, và làm gì khi engine đoán sai.

Vấn đề

Trong Telex, các chữ s f r x j w và nguyên âm đôi aa ee oo là phím phụ. Nhưng chúng cũng là chữ cái bình thường của tiếng Anh. Nếu áp dụng Telex một cách máy móc:

Gõ Telex thô sẽ ra Đúng phải là
person pé‌on person
address (biến dạng) address
cheese chêse cheese
book bôk book

Cách Telebit xử lý: kiểm tra âm tiết

Tuỳ chọn SpellCheckRestore (bật mặc định) hoạt động như sau: sau khi áp dụng Telex, engine kiểm tra kết quả có phải âm tiết tiếng Việt hợp lệ không — dựa trên bảng âm đầu và bảng vần (xem Âm tiết tiếng Việt). Nếu không hợp lệ, nó khôi phục lại đúng những phím bạn đã gõ.

Nhờ vậy:

person → person      address → address     cheese → cheese
book → book          food → food           kangaroo → kangaroo
toolbox → toolbox    employee → employee   zoo → zoo

Mà tiếng Việt vẫn chuyển bình thường, kể cả khi đang gõ dở:

tieengs → tiếng      nguyeenx → nguyễn     tiee → tiê  (đang trên đường tới "tiên")

Tắt SpellCheckRestore thì sao?

Engine áp dụng Telex thô, không kiểm tra gì. person sẽ thành péon. Chỉ tắt nếu bạn gõ thuần tiếng Việt và muốn hành vi tuyệt đối máy móc, dễ đoán.

Khi engine vẫn đoán sai: gõ thoát

Kiểm tra chính tả không hoàn hảo — có những từ tiếng Anh tình cờ tạo ra âm tiết tiếng Việt hợp lệ, và khi đó engine không có cách nào biết bạn muốn gì:

Gõ Ra Vì dât/nân là âm tiết hợp lệ
data dât chữ a cuối áp mũ lên a trước đó
naan nân aa = â

Cách chữa: gõ lặp phím phụ để huỷ nó.

Bảng gõ thoát

Gõ Ra Ghi chú
ss ff rr xx jj s f r x j Huỷ thanh — soffa → sofa
aaa aa baaad → baad
eee ee leeech → leech
ooo oo cooool → coool
ddd dd edddy → eddy
ww w sunwworld → sunworld
…aa …ee …oo ở cuối từ huỷ mũ dataa → data, mongoo → mongo

Trường hợp aa / ee / oo ở cuối từ

Telex cho phép phím phụ đứng sau âm cuối — nên data được hiểu là dât và mongo được hiểu là mông. Gõ thêm một chữ nữa để huỷ:

data  → dât        mongo  → mông
dataa → data  ✅    mongoo → mongo  ✅

Rule áp dụng cho cả ba nguyên âm mũ a e o, nhưng có hai điều kiện chặt giữ tiếng Anh an toàn: chữ đôi phải nằm cuối những gì bạn đã gõ, và tiền tố phải thực sự đã sinh ra mũ. Điều kiện thứ hai là thứ loại zoo, igloo, agree, kangaroo — tiền tố zo, iglo, agre, kangaro chưa có mũ nào để mà huỷ, nên chúng ra nguyên chữ.

Cái giá: một từ tiếng Anh thật sự kết thúc bằng đôi nguyên âm mà tiền tố đã có mũ thì cần thêm một phím, đúng quy ước leo thang của chesss → chess:

tepe → têp     tepee → tepe     tepeee → tepee  ✅

Đổi lại, nếu không có rule này thì mongo không có cách nào gõ ra được: mũ luôn nhảy vào và không số lượng o nào gỡ ra nổi.

Các từ có chứa chữ đôi nhưng không ở cuối vẫn an toàn:

salaam → salaam      bazaar → bazaar      aardvark → aardvark
Isaac → Isaac        Canaan → Canaan      graal → graal

Và tiếng Việt không bị ảnh hưởng, vì caa chưa tạo ra mũ nào để mà huỷ:

caa → câ      caan → cân      khuaay → khuây      aa → â

Gõ cả đoạn tiếng Anh dài?

Đừng chiến đấu với từng từ — nhấn Ctrl+Shift+Z để tạm tắt tiếng Việt. Xem ToggleVietnameseKey.

VNI không có vấn đề này

Ở chế độ VNI, phím phụ là chữ số, nên chữ cái không bao giờ bị hiểu sai. person, address, cheese luôn nguyên vẹn mà không cần kiểm tra chính tả gì cả.

Đây là lý do đáng cân nhắc VNI nếu bạn gõ lẫn tiếng Anh rất nhiều.

Liên quan